BLOG

 

11 listopada 1918 r. – 99. lat temu

               „Kto tych krótkich dni nie przeżył, kto nie szalał z radości w tym czasie wraz z całym narodem, ten nie dozna w swym życiu największej radości. Cztery pokolenia nadaremno na te chwilę czekały, piąte doczekało. Od rana do wieczora gromadziły się tłumy na rynkach miast; robotnik, urzędnik porzucał pracę, chłop porzucał rolę i leciał do miasta, na rynek, dowiedzieć się, przekonać się, zobaczyć wojsko polskie, polskie napisy, orły na urzędach” –  tak opisywał narodowy entuzjazm Jędrzej Moraczewski, który wkrótce został pierwszym premierem II Rzeczypospolitej.

Kilka pokoleń czekało na tę chwilę i wreszcie marzenia spełniły się w listopadzie 1918 r. 99 lat temu, po 123. latach niewoli, Polska odzyskała niepodległość.

10 listopada 1918 r. była niedziela. O siódmej rano na Dworzec Wiedeński w Warszawie wjechał składający się z lokomotywy i jednego wagonu pociąg specjalny z Berlina. W drzwiach pojawiła się wąsata, lekko przygarbiona postać. Po przeszło rocznej niewoli w magdeburskiej twierdzy, powrócił do kraju Józef Piłsudski. Nikt nie miał wątpliwości, że tylko komendant tajnej Polskiej Organizacji Wojskowej, twórca Legionów Polskich i dowódca ich I Brygady może poprowadzić ojczyznę ku niepodległości. A niepodległość była już bardzo blisko, potęga trzech państw zaborczych legła w gruzach. Niemcy i Austro-Węgry poniosły klęskę w I wojnie światowej, Rosję trawiła bolszewicka rewolucja. Daną przez los i historię szansę Polacy w pełni wykorzystali. Nie dostaliśmy niepodległej ojczyzny w prezencie, trzeba ją było wywalczyć. I walczyli Polacy w I Kampanii Kadrowej, walczyli na wszystkich frontach, zasłynęli we Francji, każdy chyba słyszał o Błękitnej Armii gen. Hallera. Byli też wcielani w szeregi armii rosyjskiej, niemieckiej i austro-węgierskiej. Szacuje się, że w zaborczych armiach walczyło prawie 3 miliony Polaków, z tego pół miliona poległo, zmarło lub zaginęło bez wieści. Często były to walki bratobójcze, Polacy musieli walczyć przeciwko sobie, w zależności od tego, pod jakim byli zaborem.

Ale powróćmy do tego wyjątkowego dnia w dziejach Polski i całej Europy. 11 listopada 1918 r. w lasku Compiegne pod Paryżem Niemcy podpisali rozejm kończący I wojnę światową. W tym samym dniu w Warszawie Rada Regencyjna ogłosiła Józefa Piłsudskiego wodzem naczelnym Wojska Polskiego. Choć nikt w tym dniu uroczyście nie ogłosił niepodległości, to już wszystko było wiadomo – Polska odzyskała niepodległość! Pięć dni później Wódz Naczelny rozesłał do rządów europejskich depesze o ustanowieniu niepodległego państwa polskiego.

Prawie 20 lat później, w 1937 roku, Sejm RP ustalił, że Święto Niepodległości obchodzone będzie 11 listopada „jako rocznica odzyskania przez naród polski niepodległego bytu państwowego i jako dzień po wsze czasy związany z wielkim imieniem Józefa Piłsudskiego, zwycięskiego wodza narodu w walkach o wolność ojczyzny”.

Pamiętajmy te słowa podczas obchodów Święta Niepodległości i wspomnijmy 11 listopada 2017 r.  tych, którzy 99. lat temu wywalczyli nam wolną Polskę.

 

TAGS > ,

Sorry, the comment form is closed at this time.